Сакрамэнта
Шрифт:
Ля десу, на хутары, казалі, жыў чалавек, гаспадар, які, адзіны, не стаў вырошчваць вінаград. Ён, як і раней, сеяў жыта, садзіў бульбу і буракі, гадаваў свіней, трымаў і карову... І цяпер, зусім нядаўна, гэта перадавалі з вуснаў у вусны, як легенду, нядаўна ён закалоў кабанчыка і падсвінка. Нехта нават. Здаецца, хадзіў да яго, спрабаваў купіць хлеба ці мяса. Але ён толькі жорстка пасмяяўся з пакупніка.
— Самім трэба было гадаваць, п’яніцы! — крыкнуў хутаранін на развітанне і болей ужо нікому не расчыняў вароты.
Усчалася завея, Алена спяшалася, бо баялася, можа збіцца з дарогі... Калісьці ейны прадзед казаў: “Не руш чудога, і не бойся нікога!” І вучыў: “Ідзеш праз чужы двор, чужая саломінка прычэпіцца, здымі і выкінь...” яго
А так яна ўхопіць, столькі, колькі зможа данесці. Частку пасоліць. А частку... Зварыць булён, суп. Потым насмажыць, натушыць...
У снежным непраглядным колкім змроку яна чула. Яна наяве чула пах, водар смажанага мяса. І ішла, як сабака ішла на гэты пах, пакуль не ўпёрлася ў высокі штыкетнік. Пералезці праз яго было цяжка. Немагчыма. Наверсе — калючы дрот. Хіба што выламаць дошку. І яна, разрываючы ў кроў пальцы, нейкім цудам адарвала, адсунула адну дошку, і пралезла на двор. Сабакі забрахалі і сціхлі. Святла ў хаце ўжо не было. Толькі водар, пах смажанага мяса, пах свежыын, шкварак усё яшчэ блытаўся з завеяй.
Алена пабегла да хлява, яна чамусьці была ўпэўнена, што недзе там, побач з жывымі свіннямі гаспадар хавае мяса. І не памылілася, адсунула, не расчыніла, а менавіта адсунула дзверы і ўбачыла цэлую гару марожанага і свежага мяса. Гэта быў не адзін кабан, гэта было не меней як дзесяць кабаноў, ды яшчэ цяляты, можа. і карова... Пад самую столь хлеў быў закладзены мясам. І яна ўжо працягнула руку, каб узяць, ухапіць хоць адзін кавалак. Але... Раптам... Воўк... Так-так. Гэта быў не сабака, сапраўдны воўк кінуўся да яе, іяна ледзь паспела адхапіць сваю руку. Воўк ашчэрыў сваю пашчу. Ён не кінуўся на яе, ён завыў.
Праз якое імгненне ліхтар абвясціў прыход гаспадара. Алена заплюшчыла вочы. Яна ляжала на гурбе мяса, учапіўшыся пальцамі ў змерзлыя крывавыя кавалкі і чакала. Воўчага ўкусу ці гаспадаровага стрэлу. Яна цяпер чакала сваёй уласнай крыві.
Дзеці ізноў застануцца галоднымі. І ўжо наўрад ці дацягнуць да вясны. Але на душы, як не дзіўна, на душы яна адчувала палёгку. Недзе ў глыбіні яна была ўдзячная гэтаму ваўку, і сквапнаму гаспадару за тое. Што н едалі ўкрасці ёй чужое мяса. Нават дзеля ўратаванян дзяцей не далі ёй украсці.
Гаспадар, не адганяючы ваўка, нахінуўся да яе з ліхтаром. Алена расплюшчыла вочы і ўбачыла, што ён, гэты гаспадар, як дзве кроплі падобны на вусатага, лысага гарадскога Галаву. Ці гэта і быў гарадскі Галава?
Але ж колькі поўсці на ягоных руках, нагах, на ягонай шыі ітвары... Ён на вачах зарастае шэрай, рудою поўсцю, ён на вачах ператвараецца ў ваўка. Ліхтар выпаў з ягонае лапы і пакаціўся, пакаціўся... Згас. Цяпер дзве пары насцярожаных звярыных вачэй, дзве ашчэраныя пашчы сачылі за кожным ейным рухам. А яна і не магла паварушыцца. Ейныя рукі прымерзлі да крывавага мяса. Цяпер і яе саму можн абыло пасекчы на кавалкі і замарозіць. Перажыць гэта ёй будзе лягчэй, чым назіраць, як адно з аадным будуць паміраць ейныя дзеці... Вінцэсь, Казік, Хрысціна, Каміла... І тут мяне асяніла. Я ж магу ўратаваць сваіх дзяцей уласнаю крывёю! Калісьці, даўным-даўно, у нейкім іншым жыцці я чытала, што падчас землятрусу маці карміла немаўля ўласнаю крывёю. Хай, хай гэтыя ваўкі адкусяць маю руку! Я панясу яе дамоў і пакармлю дзяцей сваім мясам. І разалью па шклянках сваю свежую кроў. У ёй яшчэ шмат чаго састалося карыснага. Я ўратую сваіх дзяцей, я ўзгадую іх. Яны павінны, яны мусяць спазнаць шчасце, яны мусяць спазнаць болей. Чым спазнала я...
Завея сціхла. Выбліснула і ўсё наўкола заліла
халодным люстраным святлом поўня... Ваўкі. Як заварожаныя. Не зводзілі з яе вачэй. А алена толькі цяпер заўважыла, што проста перад ёю, на сцяне вісіць гадзіннік. Ён быў падобны на вялізную сасульку і не вісеў, а як бы сцякаў са сцяны хлява. Дзіўна, яна ўжо, здаецца. Цэлую вечнасць не бачыла гадзінніка. Ні ў іх з Фаўнам замку, ні ў начным катэджы, ні ў іхняй хаце, нават у Празе, нідзе не было гадзіннікаў.Гэты, у хляве, паказваў поўнач.
Трэба было ісці, трэба было адрываць ад гэтага воўчага мяса свае акрываўленыя пальцы і ісці карміць дзяцей.
Цёмна-шэрая вільготная шаша імкліва сцякала пад калёсы. У арсчыненае вакно наплывала п’янкое веснавое паветра. Снег раставаў, здавалася, на вачах. І дрэвы дыхалі, ужо дыхалі н апоўныя грудзі. Алена разумела, што ўсё гэта адбываецца не з ёю, што не яна сядзіць за рулём белага “Мэрсэдэса”, не яна ўдыхае водар вызваленай з-пад снегу глебы. І ніякім чынам яна не зможа паўплываць н аход далейшых падзей. За рулём сядзеў Казімір, малодшы з яе сыноў. Ён спяшаўся кудысьці, у нейкі іншы горад, ці можа вёску. На белай сарочцы — строгі чорны гарнітур, уі, можа, гэта нават фрак, і аксамітны гальштук-“матылёк”. Ён, пэўна ж, едзе кудысьці выступаць. Ён едзе іграць на раялі.
І раптам шаша спынілася, і дрэвы спыніліся. І выбліснула сонца.
На ўзбочыне стаяла, прыўзняўшы руку, дзяўчына ў бардовым паліто і капялюшыку з букетам пралесак. У яе былі даўгія белыя валасы і вельмі прыемная мяккая ўсмешка.
Яна села да Казіміра і яны паехалі далей. І толькі праз нейкі час загаварылі. Нічога не кажучы адно аднаму. Быццам так і трэба.
— Я паехала са сваёй сяброўкай у лес па пралескі і заблудзіла... — праз нейкі час пачала апраўдвацца Незнаёмка, — Вось ледзь дабралася да шашы. Ногі мокрыя, стамілася, і зусім не ведаю ў які бок трэба ехаць, ці ісці...
— У мяне праз поўгадзіны канцэрт, а потым я вас адвязу, куды скажаце, — Казімір не адрываўся ад дарогі, але Алена адчувала, які ён усхваляваны, напружаны, не, хутчэй, разгублены.
— Вы толькі нічога не падумайце, але я, здаецца, я бачыла нашую сустрэчу сёння ў сне, — не сказала, прашаптала Незанёмка.
— Я таксама сніў Вас... Так бывае. Раз у жыцці, але бывае...
І вось нарэшце паварот, вясковая вуліца і шэры драўляны барак пад шыльдаю “Дом культуры”. Але ўсярэдзіне ёсць выдраеная да залатога бляску сцэна і белы раяль і роўныя рады лавак. У зале нікога. Толькі гэтая Незнаёмка ў бардовым капялюшыку. Не выпускае з рук свае пралескі іслухае... Казімір іграе, здаецца. Бетховена. І ягоыня рукі, ягоныя пальцы, здаеццца, не высякаюць. А лепяць гэтую светлую магутную музыку. Ягоныя рудыя валасы лёгкімі хвалямі сплываюць з ілба, а рукі ўсё лашчаць і лашчаць падатныя мяккія клавішы, і ўсё наўкола поўніцца водарам вясны. А Незнаёмка, гэтае яснавокае пралескавае дзяўчо, падобна, здранцвела, яна, здаецца, сама ператварылася ў гэтую музыку і плача, ен мае сілы стрымаць сваіх слёз. Толькі тут Алена заўважыла, што ў гэтага драўлянага будынку зусім няма даху. І сонца выплыла і завісла проста над іхнімі галовамі, і па раялю, па ўсіх клавішах разбягаліся, рассыпаліся сонечныя хвосцікі. Незнаёмка рассыпала, сабрала з каленяў пралескі і. Хліпаючы носам. Пайшла на сцэну.
Казімір іграў ужо нешта іншае, здаецца, Шапэна, а дзяўчынка зняла капялюш, высыпала ў яго пралескі і паставіла каля раяля. Потым села проста на сцэну, прыхінулася спіною да белай бліскучай ножкі і застыла. Ізноў ператварылася ў музыку. Вочы ейныя поўніліся небам, валасы — сонцам, а сама яна, сама яна ўжо не магла адарвацца, аддзяліць сябе ад голасу гэтага белага раяля...
Казімір заўважыў гэта ўсё толькі, калі скончыў іграць. Ён сеў побач з ёю і асцярожна, так, як можа зрабіць гэта толькі музыкант, прыўзняў з падлогі поўны пралесак бардовы капялюш.