Сакрамэнта
Шрифт:
Зноў расклала я ціха цяпельца. Не хачу я кахацца з тапельцам. Я жывога, гарачага хлопца хачу, я яго мроіць мною адной навучу...
Чую смех. Яны падплываюць. Хлопцы лодкі на бераг штурхаюць. Ён паходню трымае, мой Вецер, мне ты першы мужчына у свеце...
— Гэй, ёсць тут хто жывы?!
Ён гукнуў. Рэхам я уздыхнула...
— Вы... Вы? Вы!
— Здаецца, нікога няма... — ён сказаў і ўздыхнуў.
— Не выйду сама! — засмяялася, крыўдна так...
— Леся! Дай руку...
На руках яе з лодкі ён вынес. А я рэхам знў сталася... Я на іх любавалася. Як скакалі яны, як спявалі. Потым папараць-кветку шукалі. І знайшлі яе недзе ў вадзе...
А мяне не кахае ніхто і нідзе. Толькі след вось крывавы з параненых ног. Што ж паробіш, убачыць мяне ты не змог.
Я хваста не надзела і стала празрыстай, я стала паветрам, вадой чыстай-чыстай. Вам соладка так цалавацца ўва мне... Лепш рыбкай зноў буду і жыцьме н адне...
Ізноў
І аднойчы увосень прыплыў ён сюды. Я па лодцы пазнала. Стары быў ён дзед. Але нерат закінуў — ў ім сышоўся мой свет.
Зноў я бераг адчула. Ссівелі бярозы. І не п’яны ён быў, а цвярозы. А хістаўся. На нагах не стаяў. Так спужаўся.
— Ты нейкая незвычайная, рыбка мая, — сказаў ён такім знаёмым, маладым голасам.
І я не магла не адказаць яму...
— Я самая, што ні на ёсць звычайная рыбіна, проста золата бяроз люструецца... Мая луска люструе сонечнае святло і золата бяроз.
— Але ж ты яшчччэ і гавор-рыш, — запінаўся ён, — І твой голас мне дзіўна знаёмы.
— А ты мяне калісьці запрашаў патанчыць на Купаллі, але я цябе прашу, адпусці мяне зараз у ваду. Бо я ўжо задыхаюся. Навошта табе дохлая залатая рыбка? Адпусці. І я выканаю ўсе твае жаданні.
— Усе?
— Усе.
— Ладна. Паверу. Усё роўна, адна рыбіна — гэта не ўлоў, а нейкі проста здек з рыбака. Мая баба мяне засмяе.
— Дык што ты хочаш? — спыталася я, даўшы нырца і крыху аджыўшы.
— Рыбы. Не магу я сёння ізноў вярнуцца без рыбы. Мяне і так у вёсцы клічуць “Вецер — дзіравы нерат.”
— Добра. Лаві сваю рыбк...
Што мне было пераканаць карасікаў ды плотак, што гэты нерат — гэта іх уратаванне, што ён дапаможа перабрацца туды, дзе няма драпежных шчупакоў, няма рыбакоў і ніколі, ніколі не бывае зімы... А шчупакі, ім што, пакажы, куды дробная рыба кінулася, яны за ёю следам. Хоць у нерат. Цяпер вось ні ўзад, ні ўперад. Ды ладна, няхай хоць сонца пабачаць, бярозы ў золаце, дзеда, які калісьці быў такім маладым ті прыгожым. Даруйце, падвяла ўсіх. Цяпер болей ніхто мне ніколі не паверыць. Хаця, калі наступны раз сказаць, што каб рыбкам было кепска там, куды я іх паслала, яны б вярнуліся... А раз не вярнуліся, значыць, там ім добра... Ад жадаючых трапіць у нерат адбою не будзе. Дзед штораз будзе рыбу дадому прыносіць. І ніхто больш не назаве яго Вецер-дзіравы нерат... Багата жыць яны стануць са сваёю бабай Лесяй. Дом новы паставяць. Сабе. Дзецям. Унукам...
Якою нядобраю, цянічнаю я стала.
Але назаўтра мой Вецер не папрасіў у мян ерыбы. Ён папрасіў, каб я вярнула ягонай бабе маладосць. Вярнула. Чаго не зробіш дзеля каханага.
А назаўтра ён прыйшоў прасіць мяне, каб вярнула я яму ягоную бабу, бо збегла яна да маладога суседа. А я проста вярнула ёй яе ўзрост, зноў зрабіла яе старою. І яна сама вярнулася да дзеда.
Цяпер колькі ён н естаіць на беразе, колькі не закідвае свой нерат, абплываю яго бокам. Ёсць мяжа цярпенню і болю.
Там, на дне ціха-ціха, і такія мккія, чароўныя водарасці. Гэта цяпер маё, зялёнае купальскае вогнішча, мая чароўная папараць-кветка. Калі наступны раз я выберуся на бераг, я не буду ні дзяўчынай, ні русалкай, ні рыбкай...
...таямніца якога камньчыкам, люстэркавым шкельцам легла ў ягоныя сцены. Калі я там была Чаарўніцай.
Цяпер гэта проста рэткі, ансып камення на востраве з годнаю назваю Замак. Людзі н елюбяць, дакладней, баяцца нас, змей. І мяне баяцца. Хаця яд мой лячэбын, чароўны. Зажыўляе любыя раны. Такіх, як я, на зямлі больш няма.
Восень... Час, калі мы, змеі, як птушкі, збіраемся ў адно месца. Каб паўзці ў вырай. Наш вырай, наш рай. Калі на Ўзвіжанне паўзеш срозь апалае лісце, здаецца, што гэта парчовая мантыя шоргае за табой па зямлі, як тады, калі я была Каралевай... Бацька сам збудаваў і падарыў мне гэты замак, падалей, сярод возера. На востраве, каб не перешкаджала яму цешыцца з новаю яго каханкай, з-за якой памерла мая маці... Я рана стала жыць сама... І калі бацька памёр... страшная хвароба з’ела іх усіх. Гэта было пакаранне. Дык вось, я не стала перабірацца ў ягоны замак. Урэшце рэшт гэта мяе і ўратавала. А замак хутка зарос так, што да яго цяпер і не дабарцца.
Я засталася тут, на гэтым, сваім востраве. І адсюль кіравала сваім Каралеўствам. Княжыла. Бо я была Княгіняй. Але мне захацелася звацца Каарлевай, каб займець свайго Караля.
Аб адшукць яго, я загадала прывесці да мяне самага лепшага з вядомых на маіх землях мастакоў і папрасіла яго напісаць некалькі маіх партрэтаў. І разаслаал іх ва ўсе суседнія. Анват далёкія каралеўствы. І вось аднойчы падвечар, калі сонца ўжо садзілася за лес, і возера ціха перамаўлялася з залітым румянкам небам. Да майго вострава прыстаў карабель. З чароўнымі белымі ветразямі, яія ў промнях сонцавага зыходу здаваліся пусовымі.
І мне прынеслі дзіўную рэч—шкляное люстэрка. Ва ўвесь мой рост.
Я ўпершыню ўбачыла. Што ў мяне не толькі прыгожыя, густыя цёмныя, як смоль валасы, глыбокія, карыя, з зялёнымі жывымі вогнікамі вочы, лёгкімі крыламі бровы і ясная, з лёгкім сумам усмешка, але і прыгожы, бы вытачаны з дрэва, годны стан і такія лёгкія, гнутнія рукі... Калі я глядзелася ў тое люстэрка, я адчувала сябе такою шчаслівай, анйшчаслівейшаю ў свеце...А можа гэта ад тых словаў, якія заспяваў для мяне пад пяшчотныя стуны лютн іна маёй мове Ягоны пасланнік. Уяўляеце, там. У далёкім загорным краі вывучылі маю мову, каб на ёй праспяваць мне песні.
Адплываючы, рыцарпакінуў мне скрутак, прысвечаных мне вершаў. Іх склаў той, што не даслаў мне свайго партрэта. Толькі люстэрка. Ва ўвесь мой рост.
Паляцела б я птушкаю за караблём. Ды не даў мне лёс крылаў. Народжаны поўзаць лётаць не можа... бацькаў грэх не дае мне ўзляцець. І ў ваду нырца не дасі, іў нябёсы не ўздымешся. Ні дна. Ні бяздоння.
* * * Я ўбачыў партрэт і зрабіўся калекам. Без вушэй і без рук — напоўчалавекам... Толькі зрок. Толькі вочы мае Вас кранаюць. Толькі вочы мае Вас кахаюць. Я глядзеў н апартрэт і нічога не чуў, Не мог піць, не мог есці нічога. А сэрца ў грудзях паўтарала: Ў дарогу, ў дарогу, ў дарогу... Але ж не, не магу адарвацца ад вас, не магу варухнуцца. Я блукаю у сне, і без вас мне Ніяк не прачнуцца. Валасы вашы, вусны і вочы Цішыню разарвалі уночы. Я пачуў салаўіныя спевы, — Гэта голас гучаў маёй Дзевы. Потым ластаўка крылцам шчаку мне кранула, Быццам ваша далонь там пышчотна заснула. Водар кветкі чароўнай свежасцю ўсё ахінуў. Такога раней я не бачыў, ен адчуваў і не чуў. Пацалунак салодкі малінаю — ў рот. Не заўважыў я нават, а з сотаў выпіў ўвесь мёд... Як з зерня адросткі, з душы Аджыліся ізноўку пачуцці. Не толькі вас бачыць цяпер я магу, Але і адчуць, і пачуць я... Я бачу вас і адчуваю... на голас, на дотык, на водар, на смак. І я даплыву да Вас!.. Чуеце? Так.Гэтыя словы, як хвалі, наплывалі, накатваліся на мяне спачатку з голасам і музыкай Ягонага пасланніка. Потым з напасанымі Ім самім літарамі, водарам пергаменту, шэптам-шоргатам старонак. Я перачытвала ягоныя вершы. Калі Ён у сваёй роднай краіне садзіўся на карабель, выпраўляўся ў плаванне, калі хвалі закалыхвалі яго, і зоркі нагадвалі пра мае вочы. Я іх, гэтыя словы не чула, але адчувала... Бо ёсць найвышэйшы закон свету. Калі цябе хтосьці кахае. Калі хтосьці моліцца за цябе, — табе шанцавала і будзе шанцаваць.